MALATYA TİCARET İL MÜDÜRLÜĞÜ

Bilinçli Tüketici Nasıl Olunur??

Malatya Sonsöz Gazetesi muhabiri Rahime Gül ERBAŞ tarafından makamında ziyaret edilen İl Müdürümüz Ahmet DEMİRBAĞ, temel tüketici hakları, hakem heyetlerinin görevleri ve güncel tüketici sorunları ile ilgili olarak bilgiler verdi.
 
Habere ilişkin link:   www.malatyasonsoz.com.tr/haber-42011-Bilincli_Tuketici_Nasil_Olunur.html




29.3.2017 15:53:24
Tüketim günlük hayatın vazgeçilmezlerinden ve her birey bir tüketici adayı. Bu durumda bir tüketici olarak haklarımızı ne kadar biliyoruz… Alışveriş yaparken bu haklarımızın bilinci ile mi yapıyoruz… Bir şikâyetimiz olduğunda nereye başvurmalıyız, ilimizde en çok hangi alanlarda şikâyet oluyor? Bunları ve daha fazlasını Malatya Ticaret İl Müdürü aynı zamanda Tüketici Hakem Heyeti Başkanı Ahmet Demirbağ’la konuştuk
Rahime Gül ERBAŞ’ın Röportajı
Ülkemizde temel tüketici haklarının hukuksal düzenlemeler açısından gelişim sürecinden bahsedebilir miyiz?
Ülkemizde tüketicinin korunmasına yönelik hukuki düzenlemeler 1982 Anayasasında yer almıştır. 1995 yılına kadar tüketici hakları genel hukuk kuralları çerçevesinde korunmaya çalışılmıştır. Ancak değişen ve gelişen satış teknikleri karşısında genel hukuk kuralları ile tüketicilerin korunması zorlaşmıştır. Bu nedenle 1995 yılında çıkarılan 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile ülkemizde ilk defa özel bir yasayla tüketici hakları koruma altına alınmıştır. Bu yasada 2003 yılında kapsamlı bir değişikliğe giderek tüketicilere yeni haklar getirilmiştir. Ancak zaman içinde, ticaretin değişen ve çeşitlenen biçimleri ile Borçlar Kanunu ve Ticaret Kanunu gibi hukuki düzenlemelerin tüketicilerimize getirdiği yeni haklar, Tüketici Kanunu’nda değişiklik yapılmasını elzem hale getirdi. Kanun son olarak 28 Mayıs 2014 tarihinde köklü değişiklikle bugünkü halini almıştır.
 
Tüketicilerin genel olarak aklına ilk gelen somut kurum Tüketici Hakem Heyetleri hakkında bilgi verebilir misiniz?
Tüketici Hakem Heyeti; İllerde, Ticaret İl Müdürü başkanlığında, İlçelerde, kaymakam başkanlığında Belediye Başkanlığı. Baro. Ticaret ve Sanayi Odası. Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğince görevlendirilen ve Tüketici Derneği’nce seçilen birer temsilciden oluşturulur.
 
İlimizde kaç adet Tüketici Hakem Heyeti faaliyettedir?
Ticaret İl Müdürlüğümüz bünyesinde kurulan İl Tüketici Hakem Heyeti ile birlikte 13 ilçemizde Kaymakamlıklarda bulunan İlçe Tüketici Hakem Heyeti faal olarak görev yürütmektedir.
 
Şikâyeti olan bir tüketici Hakem Heyetlerine ne şekilde başvuru yapmalıdır?
Başvurular ıslak imzalı dilekçe ve şikâyete ilişkin belgelerin sunulması ile yapılabileceği gibi, elektronik imzalı olarak Tüketici Bilgi Sistemi üzerinden de yapılabilir.
 
İl ve İlçe Hakem heyetlerinin görev ve yetki sınırları nasıl belirlenmektedir?
İl ve İlçe Tüketici Hakem Heyetlerinin görev sınırları parasal limitlerle belirlenmiştir. 3 Aralık 2016 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan tebliğ ile 2017 yılı için ilçe hakem heyetleri 2 bin 400 Türk Lira’ sının altında bulunan uyuşmazlıklarda, büyükşehir statüsünde bulunan il hakem heyetleri ise 2 bin 400 Türk Lira’sı ile 3 bin 610 TL arasındaki uyuşmazlıklarda görevli bulunmaktadır. 3 bin 610 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda Tüketici Mahkemeleri görevli bulunmaktadır. İl Hakem heyeti tüm il sınırları içerisinde, ilçe hakem heyetleri ise ilçe sınırları içerisinde yetkili olup, tüketicinin ikametgâhının veya satıcı, sağlayıcının bulunduğu ilçe hakem heyetine başvuru yapması gerekmektedir.
 
Hakem Heyetleri’ ne tüketiciler hangi konularda daha çok başvuru yapmaktadır, Hakem Heyetleri verdiği kararlarda ceza verme yetkisine sahip midir?
Ayıplı Mal ve Hizmetler, Kampanyalı ve Taksitli satışlar, Devre Tatil ve Paket Turlar, İşyeri Dışında Satışlar, Bankacılık İşlemleri, Mesafeli Sözleşmeler, Abonelik Sözleşmeleri, Sözleşmelerdeki Haksız Şartlar ile ilgili konularda tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılabilir. Tüketici Hakem Heyetleri incelediği şikâyet hakkında karar vermekle görevli ve yetkilidir. Hakem heyetlerinin idari olarak aykırılıklara ceza verme yetkisi bulunmamaktadır. Kanunda belirtilen idari yaptırımlarla Bakanlığımız ve Müdürlüğümüz görevli ve yetkilidir.
 
Hakem Heyetlerine yıl içinde yapılan başvuru sayısı hakkında bize bilgi verebilir misiniz?
İl ve ilçe Tüketici hakem heyetlerine 2015 yılında toplam 27 bin 805 başvuru yapıldı.  2016 yılında ise 7 bin 957 başvuru yapılmış oldu. Bu yapılan başvuruların yüzde 90’ı yıl içinde sonuçlandırıldı. Sonuçlandırılan başvuruların yüzde 85’i tüketici lehine olmuştur.
 
Özellikle ilimizde yapılan başvurularda hangi sektöre ait şikâyetlerde yoğunluk görülmektedir?
Büyükşehir statüsü kazandıktan sonra özellikle merkez mahallelerin bulunduğu Yeşilyurt ve Battalgazi İlçe hakem heyetlerine yapılan başvurularda yoğunluk yaşanmıştır. 2013, 2014 ve 2015 yıllarında hakem heyetlerine yapılan başvuruların yaklaşık yüzde 90’lık kısmı bankacılık sektörüne ait şikâyetlerden oluşmakta idi. Ancak bankacılık sektöründe yapılan düzenlemeler ile bu sektörde oluşan şikâyet yoğunluğu azaldı. Şuanda yoğunluk bakımından ayıplı mal ve hizmetlerle ilgili uyuşmazlık konularında yoğunluk yaşanmaktadır.
 
 
Bankacılık sektöründeki düzenlemelerden bahsettiniz. 2013, 2014 ve 2015 yıllarında büyük bir başvuru yoğunluğunun olduğu bir sektör ile ilgili yapılan bir düzenlemeden biraz bahseder misiniz?
6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanan ve 3 Ekim 2014 tarihinde yürürlüğe giren “Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usûl Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” ile bankacılık sektörüne ait şikâyetlerin azaltılmasına ve giderilmesine yönelik bazı tedbirler alınmıştır. Bankaların tüketicilerden almış olduğu ücretler belli bir çerçeve içerisine alınarak yönetmelik dışında belirtilen ücretlerin alınamayacağı, banka ve finans kuruluşları tarafından aidatsız, yıllık üyelik ücreti olmayan kredi kartı sunma zorunluluğu hüküm altına alınmıştır.
 
Kanunun getirdiği yeniliklerden bahsedecek olursak bankacılık dışında diğer sektör ve satış yöntemleri ile ilgili tüketicilerin ne gibi temel hakları bulunmaktadır?
6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda bankacılık sektörü dışında, diğer sektörleri ve satış yöntemlerini de ilgilendiren bazı tüketici lehine değişikliklerde yapılmıştır. Abonelik sözleşmelerinde süresi bir yıldan uzun aboneliklerin herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin istediği zaman tüketici tarafından feshetme hakkı yeni kanunun getirdiği haklardandır. İşyeri dışında yapılan satışlar ve mesafeli satışlarda tüketicinin var olan 7 günlük cayma hakkı ile devre tatil sözleşmelerinde var olan 10 günlük cayma hakkı 14 güne çıkarılmış olup, taksitle yapılan alışverişlerde getirilen 7 günlük cayma hakkı kanunun getirdiği yeni haklardan sayılmaktadır. Kanunun verdiği temel haklardan olan ayıplı mal ve hizmet ile ilgili zaman aşımı süresi 2 yıl olup, ilk altı ay içinde oluşan ayıp ve kusurların teslim tarihinde olduğunun hüküm altına alınmış olması ile toplam garanti süresi içinde iki defa arızalanan bir ürünün yenisi ile değişimi veya bedel iadesi içeren sözleşmeden dönme hakları tüketicilerin en büyük kazanımlarıdır.
 
Tüketicilere alışveriş sırasında dikkat etmeleri gereken temel hususlarla ilgili olarak ne tür uyarılarda bulunmak istersiniz?
Tüketicilerimiz alışveriş sırasında mutlaka, fiyat etiketlerine dikkat etmelidir. Etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasında fark olması durumunda tüketici lehine olan fiyat geçerli olacaktır. Kanuna aykırı bir durumun olması durumunda tüketicilerimiz etiket ve fatura ile birlikte Ticaret İl Müdürlüğüne başvuru yapabilirler.
Diğer yandan dikkat edilecek bazı önemli hususlar bulunmaktadır. Özellikle sözleşme yapılmasına dayalı işyeri dışında satış, mesafeli satış, taksitli satış, abonelik işlemleri, bankacılık işlemleri, konut ve devre tatil sözleşmelerinde; Tüm tüketici sözleşmeleri 12 puntodan küçük olmayacak ve okunabilir düzeyde olacaktır. Sözleşme şartları tüketici aleyhine değiştirilmeyecektir. Yapılan sözleşmenin bir örneği mutlaka tüketiciye verilecektir. Tüketiciden talep edilecek her türlü ücret ve masrafa ilişkin bilgilerin, yazılı şekilde verilmesi zorunludur.
Ticaret İl Müdürlüğü olarak tüketici şikâyetleri ile ilgili olarak Tüketici Hakem Heyetine intikal eden başvurular dışında herhangi bir denetim görevi yürütülmekte midir?
Denetimi bakanlığımız sorumluluk alanında bulunan kırtasiye ürünleri, hazır giyim tekstil ürünleri, ayakkabılar, gıda görünümlü ürünler, çocuk bakım ürünleri, deterjanlar vb. ürün gruplarında insan sağlığı, can ve mal güvenliği ile tüketicinin korunması açısından yüzde yüz güvenli olmasını sağlamak hedefine ulaşmak için denetmen personeller tarafından denetimler aralıksız şekilde sürmektedir. Tüm bu çalışmalar neticesinde tüketicinin korunması alanında bir farkındalık oluşturarak tüketicilerin bilinçlenmesi ve haklarını kolayca araması hedeflenmektedir.